Bu’n ffaith gydnabyddedig ers rhai blynyddoedd bellach fod blynyddoedd cynnar yr ysgol yn allweddol ar gyfer llwyddiant yn ddiweddarach ym maes dysgu. Cydnabuwyd pwysigrwydd y cam hwn drwy gyflwyno’r Cyfnod Sylfaen newydd yng Nghymru a’r Cam Sylfaen yn y DU.

Er gwaetha’r pwyslais diweddaraf ar gyflwyno sgiliau darllen i blant yn ifanc, mae’r canran o blant sy’n cael trafferth i ddysgu darllen wedi cynyddu. Arweiniodd hyn at newid pwyslais mewn addysgu blynyddoedd cynnar, sydd bellach yn ceisio datblygu seiliau cadarn ar gyfer addysg fwy ffurfiol, a hynny yng Nghymru a gweddill y DU. Er mwyn gwneud hyn, rhaid i ni bwysleisio’r sgiliau sydd eu hangen ar blant cyn eu bod yn barod i ddysgu.

Mae’r pecyn hwn yn amlinellu strategaethau ar gyfer adnabod plant a allai fod ag angen derbyn cefnogaeth ychwanegol a sefydlu rhaglen ymyrrol y gellir ei darparu’n hawdd mewn sefyllfa ysgol gynhwysol, heb fod angen adnoddau ychwanegol.

Pam Rhaglen ar gyfer y Blynyddoedd Cynnar?

Bydd sawl rhaglen ymyrrol a gynhyrchwyd ar gyfer athrawon y blynyddoedd cynnar yn canolbwyntio ar ddatblygu darllen yn gynnar, gan gynnwys gweithgareddau a gemau penodol sy’n ymwneud â gwybodaeth am lythrennau, geiriau defnydd aml ac adeiladu brawddegau gan ddefnyddio geiriau a lluniau. Anelwyd yr adnodd hwn at awgrymu ystod o weithgareddau amlsynhwyraidd sy’ defnyddio gwrthrychau diriaethol ac offer bob dydd i alluogi plant i ymarfer sgiliau yn y cyfnod cyn-llythrennedd. Wrth i blant aeddfedu, efallai y byddan nhw’n gwella’u dealltwriaeth o symbolau, gan symud oddi wrth y diriaethol at yr haniaethol, a gallant dderbyn lluniau ar gyfer gemau bryd hynny yn lle gwrthrychau, ac yn y pen draw, eiriau wedi’u hysgrifennu.

Bydd y rhaglen yn ymwneud â phob agwedd ar lythrennedd cynnar, datblygiad corfforol a pharodrwydd i ddysgu a bydd yn adnodd defnyddiol i athrawon sy’n gallu adnabod plant sy’n cael trafferth i ymwneud yn annibynnol â’u hamgylchedd ddysgu oddi mewn i’r Cyfnod Sylfaen.

Nod yr adnodd hwn yw rhoi cyfle i athrawon ganolbwyntio ar sgiliau datblygol allweddol a chynyddu ymwybyddiaeth a hyder wrth ddeall ac adnabod anghenion penodol sy’n llechu dan yr wyneb gan rai plant. Gellir cyfnewid adnabod cynnar ag ymyrraeth fyrdymor wedyn sy’n denu’r plentyn cyfan i ddysgu drwy gyfrwng chwarae yn unol ag egwyddorion pedagogaidd y Cyfnod Sylfaen. Mae’n galluogi’r athro i ganolbwyntio ar gynnydd unigol a datblygiad pob plentyn.

Cynlluniwyd y gweithgareddau i gynnwys gemau sy’n hwyl i’r plant gymryd rhan ynddynt ac a fydd yn eu denu i ddysgu ar sail gweithgaredd, a fydd yn eu llenwi â brwdfrydedd a chyffro oddi fewn i gynllun strwythuredig. Cânt gyfle i sefydlu llwybrau dysgu cadarn, trafod yr hyn y maent yn ei wneud, gan atgyfnerthu patrymau a phrosesau datblygu sgiliau. Datblygwyd y rhaglen hon gyda chefnogaeth athrawon yn y Cyfnod Sylfaen, sydd wedi treialu’r gweithgareddau strwythuredig ac wedi rhoi adborth cadarnhaol ac argymhellion.

Y Rhaglen Ymyrraeth Gynnar

Bydd pob plentyn yn y flwyddyn derbyn yn cael eu sgrinio gan ddefnyddio Prawf Sgrinio Cynnar ar gyfer Dyslecsia. Bydd plant y nodwyd bod ganddynt fylchau yn eu sgiliau cyn-ddarllenyn cael eu cynnwys yn y rhaglen ymyrraeth. Mae’r ymyrraeth yn digwydd dros gyfnod o 12 wythnos ar ôl wythnos o weithgareddau cychwynnol.

Mae’r ymyriadau’n golygu defnyddio dysgu strwythuredig amlsynhwyraidd drwy gyfrwng gemau a gweithgareddau a seilir ar bum maes datblygu. Mae hyn yn cynnwys ymwybyddiaeth ffonolegol, cof gweledol, gofodol a chlywedol a threfnu. Mae hefyd yn pwyso ar ddatblygiad sgiliau echddygol manwl a bras fel y cofnodir yn y pecyn ysgol ‘Gwneud a Darganfod’ sy’n cynnwys gweithgareddau hwyliog i ddatblygu sgiliau corfforol yn y blynyddoedd cynnar.

Administering the Programme
Find Out More
Hands on Literacy Activities
Find Out More
More about the Activities
Find Out More
A multi-sensory environment
Find Out More
Extension Activities
Find Out More